Kreatywność i szkoła

Kreatywność i szkoła

Kreatywność to słowo odmieniane przez wszystkie przypadki podczas rozmów o kondycji nie tylko polskiej edukacji. Czym jest kreatywność? Dlaczego jako rodzice powinniśmy oczekiwać od szkoły przede wszystkim takiego nauczania, które nie niszczy dziecięcej spontaniczności i kreatywności?

edu-cytaty Ken Robinson

Kreatywność – co to takiego?

Jak to się dzieje, że dla jednych szkoła to najgorsze miejsce w dziecięcych  wspomnieniach. Dla innych miejsce do którego chętnie wracamy wspomnieniami po latach? Jako rodzice odwiedzamy różne szkoły, uczestniczymy w życiu szkoły i ponownie sytuacja się powtarza. W jednych szkołach dzieci są radosne, spontaniczne, ciagle uśmiechnięte a w innych smutne, zalęknione i uszeregowane w szyku wojskowym? Odpowiedź może być krótka – szkoła radosna to ta, gdzie nie jest tłumiona kreatywność dzieci. Ale rzeczywiście jedno słowo jest lekarstwem na wszystkie bolączki współczesnej edukacji?

Efektywność nauczania

Jeden z badaczy przed 10 laty stwierdził, że na efekt nauczania ma wpływ ponad 130 czynników! Wyniki badań okazały się zaskakujące nie tylko dla świata nauki ale również dla nauczycieli, rodziców.

Najsilniejszymi czynnikami wpływającymi na jakość kształcenia okazały się m.in.: samoocena, zachowanie uczniów, odwrócone nauczanie, relacje nauczyciel – uczeń, aktywne nauczanie przez stawianie pytań, problemów.

A najsłabszymi m.in.: prace domowe, indywidualne nauczanie, dzielenie klasy wg możliwości ucznia oraz …. liczebność klasy. Powtarzanie klasy wykazało nawet ujemną korelację z jakością nauczania!

Szkoła zabija kreatywność

Do takich wniosków doszedł Ken Robinson w słynnym wystąpieniu w  2006 r. podczas dorocznej konferencji TED (Technology, Entertainment and Design – Technologia, Rozrywka i Design). Od tamtego czasu wystąpienie obejrzało ponad 300 mln ludzi na świecie.

Na całym świecie rozpoczęło się poszukiwanie nowych metod nauczania i wychowania. Odkurzono dawne modele nauczania, m.in. model Montessori, model Regio Emilia, w których zwrócono uwagę na to, że na wyniki nauczania ma wpływ nie tylko nauczyciel ale przede wszystkim środowisko w którym dziecko dorasta oraz przestrzeń edukacyjna jaką tworzy rodzina i szkoła. Nie kary, nakazy i zakazy o czym była mowa tutaj, lecz wspieranie i budowanie motywacji dziecka.

Kreatywna szkoła czy linia przemysłowa?

Ken Robinson użył trafnej metafory do określenia współczesnej szkoły – rolnictwo przemysłowe. Celem etakiej edukacji jest ukończenie szkoły średniej, studiów przez jak największą liczbę ludzi. Niestety dzieje się to kosztem tłumienia naturalnej kreatywności dzieci, młodzieży i naturalnego entuzjazmu, który gaśnie przy takim nauczaniu w miarę upływu czasu.

Nową edukację, kształcącą młodych ludzi zgodnie wz wymogami społeczeństwa XXI w. porównał do alternatywnego rolnictwa – czyli rolnictwa ekologicznego, w którym rośliny dojrzewają w zgodnie z naturą. Odpowiednikiem takiej edukacji jest szkoła, która nie tłumi kreatywności dzieci a ją rozwija. Szkoła która tworzy warunki do rozwoju dzieci bowiem jak twierdzi Ken Robinson:

Naszym zadaniem jest tak wyedukować osobowości uczniów, aby mogli sprostać przyszłości. My możemy tej przyszłości nie zobaczyć, ale oni zobaczą i naszym zadaniem jest pomóc im coś z niej zbudować.

Op. F.W.