Szachy w szkole

Szachy w szkole

Szachy w szkole

W odpowiedzi na apel Parlamentu Europejskiego (uchwała 50/2011) niektóre kraje europejskie wprowadziły do swoich systemów oświatowych program Szachy w szkole.

W Polsce od 2013 r. wdrażany jest przez Polski Związek Szachowy pilotażowy program innowacji pedagogicznej – szachy w szkole podstawowej, przy wsparciu Ministra Edukacji Narodowej.

Garri Kasparow – nowy model życia

Garri Kasparow, rosyjski arcymistrz, 13 – krotny mistrz świata, rekomendował na forum Parlamentu Europejskiego, wprowadzenie nauki gry w szachy do szkół podstawowych. Nie jako kolejnej dyscypliny sportowej przygotowującej przyszłych mistrzów. Rekomendował szachy jako nowy model życia młodego pokolenia. Jego zdaniem ten kto potrafi grać w szachy, częściej wygrywa także w życiu dorosłym.

W oświadczeniu PE czytamy: szachy są grą dostępną dla dzieci z każdej grupy społecznej. Mogą przyczyniać się do /…/ realizacji celów politycznych takich jak: integracja społeczna, zwalczanie dyskryminacji, zmniejszenie wskaźnika przestępczości czy nawet walka z różnymi rodzajami uzależnień (…). Bez względu na wiek dziecka szachy mogą poprawić jego koncentrację, zwiększyć cierpliwość i wytrwałość, a także rozwinąć zmysł twórczy, intuicję, pamięć oraz umiejętności analitycznego myślenia i podejmowania decyzji. Gra w szachy uczy też determinacji, motywacji i sportowego zachowania

Szachy w szkole w Polsce

Ministerstwo Edukacji Narodowej w Polsce zapowiada wprowadzenie szachów do edukacji wczesnoszkolnej. Od 2012 Polski Związek Szachowy prowadzi pilotażowy program Edukacja przez szachy w szkole. Program jest innowacją pedagogiczną wdrażaną w kilkuset szkołach w całej Polsce. W Wielkopolsce w chwili obecnej programem jest objętych 78 szkół.

Dobra Szkoła przystąpiła do projektu jako 3 szkoła w regionie pilskim. Warunkiem przystąpienia do programu jest m.in.:

  • przeznaczenie co najmniej 1 h tygodniowo na zajęcia szachowe przez co najmniej 2 lata w co najmniej 1 oddziale klasowym,
  • realizacja zalecenia, aby zajęcia były obowiązkowe dla całego oddziału klasowego,
  • opisowa ocena ucznia na koniec semestru i na koniec roku szkolnego z zajęć szachowych,
  • skierowanie co najmniej 2 nauczycieli na szkolenie szachowo – metodyczne w celu uzyskania certyfikatu Projektu PZSzach. Edukacja przez Szachy w Szkole,
  • wyrażenie zgody na przeprowadzenie anonimowych badań na temat wpływu w/w zajęć na rozwój uczniów przez pracownika naukowego z zewnątrz.

Cele projektu Szachy w szkole

Głównym celem projektu jest wsparcie edukacji matematycznej w edukacji wczesnoszkolnej. Gra  w szachy rozwija i ćwiczy wyobraźnię przestrzenną dziecka, poprawną koordynację ruchów, uczy stron świata, określania odległości między przedmiotami. Jest lekcją geometrii, pomocą w matematyce, fizyce, technice i geografii. Rozwija inteligencje wielorakie: matematyczno-logiczną i przestrzenną.

Szachy budują psychikę dziecka

Gra uczy odpowiedzialności i ponoszenia konsekwencji własnych decyzji, a także skutecznego działania pod presją. Dziecko, które gra w szachy, uczy się sposobów radzenia sobie ze stresem i porażką. Rozwija opanowanie, koncentrację i uczy szacunku dla przeciwnika. Gra w szachy przygotowuje uczniów do zdrowej rywalizacji, gdzie nie ma miejsca na brutalność, wyzwiska i wulgaryzmy.

Paco Sako czyli pokój

Badania nad wpływem szachów stały się inspiracją do poszukiwania nowych zastosowań królewskiej gry. Holenderski artysta i Paco Sako - pokójprojektant – Feliks Albers, zaproponował nowy wariant szachów – Paco Sako, co w języku esperanto oznacza pokój. Nowość polega na wprowadzeniu nowych zasad gry w szachy. Zamiast wojennego charakteru gry, zaproponował współpracę. Zamiast zbijania figur – łączenie się figur w jeden element. Chciał w ten sposób stworzyć grę, która akcentuje jej filozoficzny charakter. Nowe szachy mają uczyć istotnych w życiu cech. Wspólnej pracy, połączenia  sił i znalezienia harmonii w świecie zdominowanego przez  konflikty i nieporozumienia.