Uważność czyli Mindfulness

Uważność czyli Mindfulness

uważność01Uważność powoli zdobywa uznanie w polskiej edukacji. Na świecie znane od 15 lat. Początkowo w psychologii, medycynie, neurologii a ostatnio w edukacji. 

Uważność w Dobrej Szkole

Projekt obejmuje uczniów, którzy rozpoczęli naukę na I etapie edukacyjnym w Dobrej Szkole. Czas realizacji zaplanowany jest na 3 lata – rok szkolny 2018-2021 w klasie I, II i III. Inicjatorem i realizatorem projektu jest wywchowawca kl. I – Agnieszka Ambrożuk.

Czym jest uważność?

Jest tłumaczeniem (dość niefortunnym) słowa Mindfulness. I jak to bywa z tłumaczeniem, nie w pełni oddaje znaczenie tego słowa w języku polskim. Aby w pełni zrozumieć jego znaczenie musimy poznać kontekst w jakim stosujemy termin Uważność. Coraz więcej badań potwierdza wpływ środowiska a zwłaszcza stresu na rozwój mózgu dziecka. Nadmierny stres powoduje trudności w uczeniu się, problemy w zachowaniu i wpływ na ogólny stan zdrowia.

Oprócz wyzwań związanych z uczeniem się i osiągnięciami, uczniowie przychodzą do szkoły ze stresorami wynikającymi z wielu źródeł, w tym z zaburzeń systemu rodzinnego, konfliktów rówieśniczych oraz podatności na czynniki ryzyka fizycznego i psychicznego. Młody umysł bombardowany jest nadmiarem informacji: środowisko szkolne, internet, gry. Nadmiar tych informacji wyprzedza adaptacyjny rozwój umysłu dziecka. Jego uwaga ulega rozproszeniu, a problemem staje się skupienie nad jednym zadaniem. Aby dziecku pomóc, niezbędna staje się fachowa interwencja nauczyciela, który pomoże odnaleźć właściwe proporcje pomiędzy tym co ważne i tym co rozprasza uwagę.  Wykorzystując różne techniki i  interwencje, można promować zdrowy rozwój i funkcjonowanie mózgu oraz zwiększyć jego odporność na stres. 

Uważność jest więc definiowana jako szczególny rodzaj uwagi. Świadomej, skierowanej na bieżącą chwilę. (Jon Kabat-Zinn, 1990 – amerykański terapeuta, autor książki m.in. Życie piękna katastrofa).

Jakie daje korzyści?

Od ponad 10 lat Mindfulness stosowane jest w szkołach w USA, Wielkiej Brytanii, Kanadzie i Izraelu. Specjalne programy stosowane są nie tylko u dzieci ale również u nauczycieli. Obecne badania wskazują na korzyści stosowania programu dla dzieci i młodzieży, podobne do tych obserwowanych u dorosłych. Szkolne treningi uważności pozwalają na rozwijanie umiejętności skupiania uwagi, zwiększania  zdolności do radzenia sobie z wyzwaniami szkolnymi i rodzinnymi. Potencjalne korzyści obejmują: sprzyjanie zachowaniom prospołecznym poprzez wzmacnianie samoregulacji i kontroli impulsów; łagodzenie skutków stresu, które utrudniają uczenie się; i dostarczanie zestawu umiejętności, który promuje higienę mózgu oraz dobre samopoczucie fizyczne i emocjonalne w całym okresie życia.relaks

Niestety dzieciństwo już dawno przestało być beztroskim czasem zabaw, nauki i spokojnego dorastania. Na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci świat zmienił się nie do poznania. Nie radzą sobie w nim dorośli, trudno więc wymagać, aby sprostały nowym wymaganiom małe, bezbronne dzieci. Dla większości współczesnych dzieci stres stał się nieodłączną częścią życia. Dzieje się tak za sprawą oczekiwań im stawianych, wszechobecnej rywalizacji, a także bombardowaniu przez niezliczone ilości bodźców.

Uważność staje się więc koniecznością. Im szybciej ją opanujemy jako rodzice, nauczyciele, tym szybciej dzieci poczują się znowu bezpieczne i beztroskie.